Gekennzeichneter Inhalt

„Lasy Rychtalskie”

W dziejach człowieka las był zawsze źródłem różnych produktów, z których najważniejszym pozostaje drewno. Współcześnie, coraz powszechniejszym staje się zrozumienie przyrodniczej, społecznej i kulturotwórczej roli lasów oraz konieczności ich ochrony. Odpowiedzią na poszukiwanie kompromisu między produkcją drewna, zachowaniem walorów przyrodniczych i czynienia lasu przyjaznym człowiekowi są w Polsce leśne kompleksy promocyjne, propagujące wielofunkcyjną gospodarkę leśną

Manifest leśny
Z końcem 2014 roku minęło dwadzieścia lat od powołania przez dyrektora generalnego Lasów Państwowych pierwszych leśnych kompleksów promocyjnych czyli większych obszarów leśnych o szczególnym charakterze, w których leśnicy wdrażają nowatorskie rozwiązania niezbędne do prowadzenia zrównoważonej gospodarki leśnej, w celu zachowania lasów i ich korzystnego wpływu na środowisko oraz zaspokajania wymagań i potrzeb społeczeństwa. Oficjalnie nazwa „leśny kompleks promocyjny" pojawiła się w Polsce w uzasadnieniu do Decyzji nr 23 Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z 8 listopada 1994 roku w sprawie ochrony i zagospodarowania Puszczy Białowieskiej. Formalne powołanie pierwszych siedmiu leśnych kompleksów promocyjnych nastąpiło zarządzeniem nr 30 dyrektora generalnego Lasów Państwowych ponad miesiąc później. Po dwóch latach dołączyły do nich trzy następne, wśród których był leśny kompleks promocyjny „Lasy Rychtalskie". Dzisiaj funkcjonuje w Polsce 25 takich „pereł z zielonego skarbca", jak określił je Adam Wasiak – dyrektor generalny LP, o łącznej powierzchni 1 207 704 ha, z czego znakomita część znajduje się na terenie Lasów Państwowych. Powstawanie na przestrzeni kilkunastu lat ów „pereł", było efektem procesów zachodzących leśnictwie europejskim pod koniec ubiegłego wieku i stanowi oryginalną, rodzimą ideę sukcesywnego wdrażania trwale zrównoważonej gospodarki leśnej. Ojcem tej koncepcji, promującej równocześnie proekologiczną politykę leśną państwa jest prof. Andrzej Szujecki, który genezę powstania leśnych kompleksów promocyjnych, propagujących wielofunkcyjną gospodarkę leśną tłumaczy: „odpowiedzią na poszukiwanie kompromisu między produkcją drewna, zachowaniem walorów przyrodniczych i czynienia lasu przyjaznym człowiekowi". Jedynym odpowiednikiem w Europie jest szwedzka koncepcja lasu modelowego (Baltic Forest), będąca kontynuacją pomysłu z Kanady. Na polski grunt doświadczenia pomysłu szwedzkiego przeniosła Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Poznaniu, dzięki której wdrożono projekt krajobraz bałtycki (Baltic Landscape).

Ważne urodziny Lasów Rychtalskich
Dla społeczności pogranicza województw wielkopolskiego, dolnośląskiego i opolskiego bliski powinien być leśny kompleks promocyjny „Lasy Rychtalskie", który latem będzie obchodzić swoje 20. urodziny. Utworzony 1 lipca 1996 roku objął swoim zasięgiem tereny nadleśnictw Antonin i Syców oraz lasy Leśnego Zakładu Doświadczalnego w Siemianicach pozostające w zarządzie Uniwersytetu Przyrodniczego im. A. Cieszkowskiego w Poznaniu. Rozciąga się pomiędzy Ostrowem Wielkopolskim, Odolanowem, Kluczborkiem, Oleśnicą i Wieruszowem, a jego powierzchnia to prawie 48 tys. ha. Obszar na ogół równinny, jedynie miejscami pagórkowaty i pofalowany, szczególnie w pasie wzgórz Międzyborskich oraz Ostrzeszowskich (z najwyższym wzniesieniem Kobyla Góra – 284 m npm), stanowiących wschodnią część Wału Trzebnickiego. Z tego miejsca rozpościera się wspaniały, malowniczy widok na mozaikę licznych stawów rybnych w dolinie Baryczy i wielkich płatów obszarów leśnych, poprzecinanych gdzieniegdzie kwiecistymi polanami i łanami zbóż. Nazwę swoją zawdzięcza znanemu i cenionemu ekotypowi sosny pospolitej (tzw. „sośnie rychtalskiej"). Jej matecznikiem jest teren obrębu gospodarczego Rychtal w Nadleśnictwie Syców, gdzie prowadzono badania proweniencyjne już od 1938 roku, a po okresie wojennym utworzono specjalny mikroregion nasienny. Przywołane wcześniej pojęcie ekotyp – oznacza populację (lub grupę populacji) w obrębie gatunku roślinnego o swoistych cechach, dzięki przystosowaniu się do specyficznych warunków siedliskowych. Dzięki znacznemu zróżnicowaniu gleb i budowy geologicznej wyróżniono osiemnaście typów siedliskowych lasu, w tym wszystkie nizinne, spośród których największą powierzchnię zajmuje bór świeży (22%), następnie bór mieszany świeży (19 %) i las mieszany świeży (15 %). Trzy typy siedlisk wyżynnych zajmują 7,5% obszaru. W lasach przeważa sosna (72%), w tym wspomniany już lokalny ekotyp sosna rychtalska – o wyjątkowym pokroju, kształcie pnia i plastyczności ekologicznej. Występują tutaj prawie wszystkie gatunki drzew leśnych znanych w Polsce, a na części obszaru objętym parkiem krajobrazowym „Dolina Baryczy" przebiega naturalna północna granica zasięgu świerka, jodły i buka.

Swoisty dekalog zadań
Wszystkie funkcjonujące leśne kompleksy promocyjne mają do spełnienia zadania o charakterze technologicznym, badawczym i edukacyjnym, a w szczególności:
1) wszechstronnego rozpoznania stanu biocenoz leśnych;
2) prowadzenia gospodarki leśnej na podstawach ekologicznych, zmierzającej do zachowania naturalnej zmienności przyrody leśnej lub jej odtworzenia;
3) ścisłej integracji czynników ekonomicznych z wymogami ochrony przyrody i krajobrazu;
4) szczegółowego rozpoznania warunków geologiczno-glebowych oraz klimatyczno-siedliskowych co powinno służyć opracowaniu nowych planów urządzenia lasu;
5) trwałego zachowania lub odtwarzania naturalnych walorów lasu metodami racjonalnej gospodarki leśnej (prowadzonej na podstawach ekologicznych);
6) integrowania celów trwałej gospodarki leśnej z celami aktywnej ochrony przyrody i krajobrazu oraz ochrony i kształtowania środowiska;
7) promowania trwałej, zrównoważonej i wielofunkcyjnej gospodarki leśnej;
8) wypracowania modelowych rozwiązań gospodarczych na użytek Lasów Państwowych oraz innych zarządców lasów;
9) prowadzenia prac badawczych i doświadczalnictwa leśnego oraz działalności związanej z edukacją leśną społeczeństwa;
10) rozwoju infrastruktury turystycznej. Dla każdego z nich opracowano specjalne zasady hodowlane i ochronne oraz powołano radę naukowo-społeczną, która jest organem doradczym i opiniotwórczym dla leśników.


Strona o LKP "Lasy Rychtalskie": http://www.lkplasyrychtalskie.poznan.lasy.gov.pl/

Mapa turystyczna LKP "Lasy Rychtalskie": http://mapa.rychtalskie.lasy.gov.pl/appMapa.aspx